UTKU KALI KİMDİR?

Utku senin benim gibi bir yerlerde doğmuş, okumuş, sonrasında işlerini daha düzgün bir şekilde yoluna koymak adına askerlik vazifesini tamamlamaya gitmiş pek çok gençten biridir. Bu görevini Jandarma Ulaştırma Er olarak Amasya’da yerine getirirken 15 aylık askerliğinin 6. ayında istihbarat belgelerini sızdırdığı iddiasıyla tutuklanmıştır.

Neler oldu?

Türkiye’nin Hatay ili Reyhanlı ilçesinde 11 Mayıs 2013 Cumartesi günü yerel saat ile 13.45’te iki ayrı patlama meydana geldi. Bu iki patlama sonucu resmi makamlarca açıklanan verilere göre 52 kişi yaşamını yitirdi.

Terör saldırılarından 10 gün sonra, 22 Mayıs 2013 günü “Redhack” adlı Türk Hacker grubu saldırılara ilişkin askeri yazışmaları yayınladı. Yayınlanan belge içerikleri, gerçekleşen saldırılar hakkında Türk resmi makamlarının daha önce istihbarat aldığını kamuoyunun bilgisine sundu.

22 Mayıs 2013 günü Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu gazetecilere yaptığı açıklamada “Saldırıların failleri yakalanmıştır. Kimse başka iddialar ile kafaları bulandırmaya çalışmasın” ifadelerini kullanarak istihbarat belgelerinin varlığını inkar etti.

23 Mayıs 2013 günü AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik  jandarma istihbaratın Reyhanlı saldırısıyla ilgili istihbarat belgelerinin ‘Redhack’ hacker grubu tarafından hacklenerek kamuoyuna duyurulduğu yönündeki iddialarla ilgili olarak hacklenme meselesinin doğru olmadığını aktardı. Bir ildeki jandarma erinin cep telefonuyla bu evrakları çekerek servis yaptığını, onun da tespit edildiğini söyleyen Çelik, şöyle konuştu: “O kişi gözaltına alınmıştır. Orada başka bir terör örgütüne yönelik istihbarat bu meseleyle irtibatlandırılmış. Mesele bununla ilgili değil. Bir hacklenme değil, bir sızdırmadır. İlgili amirine bunu aktarmakla yükümlü olan bir erin yaptığı bir şeydir.”  şeklinde kesin ve net beyanlarda bulunmuştur.

23 Mayıs 2013 günü Türk İçişleri Bakanı Muamer Güler gazetecilere yaptığı açıklamada “Olayla ilgili bir asker gözaltına alınmıştır” ifadelerini kullanarak istihbarat belgelerinin varlığını kabul etti.

23 Mayıs 2013 günü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan gazetecilere yaptığı açıklamada “Ciddiye almayın, yayınlamayın” diyerek basın mensuplarına olaya ilişkin sansür uygulamaları talimatını verdi.

Redhack adlı grup tarafından yayınlanan belgeler nedeni ile 23 Mayıs 2013 günü Amasya İl Jandarma Komutanlığı’nda askerlik görevini yapmakta olan iki asker “şüpheli” sıfatı ile gözaltına alındı. Başlatılan soruşturma kapsamında gözaltına alınan iki asker Sivas’ta bulunan askeri savcılıkta ifade verdi. Her iki askerde belgelerin sızdırılması ile ilgililerinin olmadıklarını ifade ederek suçlamaları reddetti.

Gözaltındaki askerlerden Utku Kalı, ifşa edilen belgelerin askeri birliğe gönderildiği saatte nöbetçi olması sebebi ile üzerinde kuvvetli şüphe olduğu belirtilerek tutuklanması talebi ile mahkemeye sevk edildi.

Aynı gün Redhack adlı grup tarafından Utku Kalı’nın gözaltına alındığı ve sonrasında tutuklandığı gibi somut ve askeri bilgiler yayınlandı. Redhack yaptığı açıklamada tutuklanan askerin kendilerine bilgi ve belge sızdırmadığını ve askeri kaynaklardan bilgi almaya devam ettiklerini, Utku Kalı ile hiçbir ilgileri ve bağlantılarının bulunmadığını duyurdu. Redhack adlı grup, Utku Kalı’nın gözaltına alınması ve tutuklanması süreçlerinde, soruşturmaya dair önemli ve askeri kaynaklar dışında kimse tarafından bilinmeyen verileri yayınlamaya ve paylaşmaya devam etti. Utku Kalı bu süreçte gözaltında olduğundan bu verileri Redhack’e ulaştırması mümkün değildi.

24 Mayıs 2013 günü Askeri mahkemede yapılan duruşmada Utku Kalı, üzerinde bulunan şüphe nedeniyle kaçma ve delilleri karartma gerekçesi altında tutuklandı. Tutuklanmasına yapılan itiraz Malatya 2. Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi tarafından reddedildi. Türk askeri Utku Kalı şuan hukuki ihlaller ile özensiz bir soruşturma sonucu özgürlüğünden mahrum bırakıldı ve Sivas Askeri cezaevinde tutuklu bulunuyor.

29 Mayıs 2013 günü Utku Kalı’nın avukatları ve ailesi İstanbul’da bir basın açıklaması yaptı. Utku Kalı’nın avukatı ve ablası olan Ceren Kalı, basın toplantısında “Türk hükümeti Utku’yu suçlu ilan etmiştir. Ancak kesinlik belirten bu ifadeler gerçek dışıdır. Utku şuan yürütülen soruşturmada şüpheli konumundadır ve Utku’nun belge sızdırdığı sadece bir iddiadan ibarettir. Medya kuruluşlarından bu süreçte hassasiyet göstermesini rica ediyoruz. Aile olarak son derece üzgünüz” dedi. Basın toplantısında konuşma yapan tutuklu asker Utku Kalı’nın babası Mahmut Kalı “Bizim geleneklerimize göre emanet çok önemlidir. Biz oğlumuzu devlete emanet ettik. Emanetimize zarar gelmeden geri verilmesini istiyoruz” dedi. Basın toplantısında konuşma yapan tutuklu asker Utku Kalı’nın annesi Gönül Çeçen “Ben emekli bir öğretmen olarak prırıl pırıl bir çocuk yetiştirdim. Utku suçsuzdur. Halen şoktayız” dedi.

Utku Kalı için gözaltına alınmasının ardından vatandaşlar twitter.com adlı paylaşım sitesinde #UtkuKali ve #UtkuyaOzgurluk hashtagları altında destek mesajlarını iletmeye başladı.

Utku’nun suçsuz olduğunu savunan ve özgür bırakılmasını isteyenlerin mesajları Twitter.com da Türkiye ve Dünya listesinde en çok konuşulan konular arasında yer aldı.

Sosyal medya üzerinden örgütlenen bir grup Utku’ya Özgürlük Girişimi ile bir kampanya başlattı. www.change.org/utku adresinden başlatılan imza kampanyasına Türkiye’den binlerce kişi katılarak destek verdi. Halen devam eden imza kampanyası için Utku’ya Özgürlük Girişimi üyeleri Türkiye ve uluslararası kamuoyunun desteğini istiyor.

Utku Kalı yaşadığı stres ve sürece dair belirsizlikler nedeniyle psikolojik destek almasını gerektirecek bir aşamaya geldi.

21 Haziran 2013 günü Utku Kalı'nın tutukluluğunun gözden geçirilmesi duruşması yapıldı. Kaçma şüphesi, delilleri karartma şüphesi ve  askeri disiplinin bozulduğu gerekçeleriyle Sivas 5. Piyade Eğitim Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesi tarafından Utku Kalı'nın tutukluluğunun devamına karar verildi.

Sivas 5. Piyade Eğitim Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nin tutukluluğun devamına dair kararına Utku Kalı'nın avukatları;

  • Kaçma şüphesinin bulunmadığı, firarın ayrı bir suç olduğu,
  • Utku Kalı'nın erişebileceği tüm delillerin toplandığı,
  • Askeri disiplinin bozulması nedeniyle tutukluluğun devamına karar verilmesinin bir tedbirden ziyade ceza niteliği taşıdığı ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile korunan haklarının ihlal edildiği
  • Tutukluluğun devamı kararın gerekçesinin Anayasal bir zorunluluk olmasına rağmen belirtilmemesi nedenleriyle itiraz ettiler.

4 Mayıs 2013 günü  Malatya 2. Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi tarafından tutukluluğun devamı kararı karşı yapılan itiraz reddedildi.

Utku Kalı'nın gözaltı süresince savcılık bilgisi dışında sorgulanması ve işkence ile suçu kabule zorlanması nedeniyle sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunuldu.

17 Temmuz 2013 günü Utku Kalı'nın tutukluluğunun gözden geçirilmesi duruşması yapıldı. Kaçma şüphesi, delilleri karartma şüphesi ve  askeri disiplinin bozulduğu gerekçeleriyle Sivas 5. Piyade Eğitim Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesi tarafından Utku Kalı'nın tutukluluğunun devamına karar verildi.

Sivas 5. Piyade Eğitim Tugay Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nin tutukluluğun devamına dair kararına Utku Kalı'nın avukatları;

  • Kaçma şüphesinin bulunmadığı, firarın ayrı bir suç olduğu,
  • Utku Kalı'nın erişebileceği tüm delillerin toplandığı,
  • Askeri disiplinin bozulması nedeniyle tutukluluğun devamına karar verilmesinin bir tedbirden ziyade ceza niteliği taşıdığı ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile korunan haklarının ihlal edildiği,
  • Suç vasfının değişme ihtimaline binaen ölçülülük ilkesi açılacağından Utku Kalı'nın ağır mağduriyetinin olacağı,
  • Utku Kalı'nın iyi halden dolayı 2 saat açık görüşe hak kazanması nedeniyle kaçma şüphesinden söz edilemeyeceğini
  • Kararın gerekçesinin Anayasal bir zorunluluk olmasına rağmen belirtilmemesi nedenleriyle Mahkeme heyetinin suç işlediği nedenleriyle itiraz ettiler.